ثبت شرکت دانش بنیان برای مخترعین و کسانی که میتوانند از علم و فناوری سرمایه و ارزش افزوده بالا تولید کنند بسیار مهم است. زیرا ثبت شرکت در مرحله اول موجب به وجود آمدن یک اعتبار حقوقی برای موسسین می باشد. در مرحله دوم نیز به منظور کسب سود از طریق انجام فعالیت های دانش بنیان تاسیس می شود.

نکته ی مهم دیگری که در خصوص ثبت شرکت دانش بنیان وجود دارد مربوط به حمایت های قانونی از این شرکت است. با توجه به اینکه قانون خاص در خصوص حمایت از این شرکت ها وجود دارد باید مواد آنها را بررسی کنید. مراحل و مدارک دانش بنیان شدن با توجه به قانون تجارت و قانون ثبت شرکت ها تنظیم می شوند. البته از قانون حمایت از شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات نیز نباید غافل شویم.

چرا ثبت شرکت دانش بنیان برای مخترعین مهم است؟

الزامات و حمایت های قانونی اصلی ترین دلایل برای ثبت شرکت دانش بنیان هستند. همچنین این شرکت راه خوبی برای هر فردی است که می تواند با فعالیت هایی که علم محور هستند درآمد اقتصادی کسب کند. اگرچه ممکن است مراحل به وجود آمدن این شرکت اندکی طولانی و یا حتی طاقت فرسا باشند اما نتیجه ای خوب دارند. زیرا به واسطه ی این شرکت، شرکا می توانند اشتغال زایی کرده و نیاز های جامعه را رفع کنند. نکته ی مهم دیگری که در مورد به ایجاد شدن و ثبت شرکت دانش بنیان وجود دارد مربوط به شناخته شدن شرکت می شود. یعنی این نوع شرکت ها می توانند در تجارت بین الملل حضور پیدا کنند و سهم اقتصادی خود را به دست آورند. در نهایت مهمترین عاملی که باعث می شود انگیزه اصلی برای تشکیل و ثبت شرکت باشد، به دست آوردن سود اقتصادی است.

شاید بعضی از مخترعین به این موضوع فکر کنند که ثبت شرکت دانش بنیان تاثیری در قراردادهای آنها ندارد. در این صورت باید به آنها توضیح دهیم که شرکت های دانش بنیان شخصیت مستقلی دارند. یعنی اولاً شخصیت شرکت خللی به شخصیت شرکای آن وارد نمی سازد. ثانیاً به وجود آمدن شرکت باعث میشود که رویاهای شخصی خویش را به واقعیت تبدیل کنید. پس هم اکنون که فرصت کار کردن برای خودتان و به وجود آوردن رویاهایتان را دارید نباید آن را از دست ندهید.

انواع شرکت های دانش محور

با توجه به تغییراتی که در در آیین نامه ارزیابی شرکت های دانش بنیان توسط کارگروه مربوطه در سال 1396 انجام گرفت شرکت های دانش بنیان از دو دسته نوپا، صنعتی و تولیدی به دسته بندی نوپای نوع یک و نوی پای نوع دو و همچنین صنعتی نوع یک و صنعتی نوع دو تغییر یافت این تغییرات باعث گردید نوع دوم در هر شاخه از معافیت های مالیاتی برخوردار نباشند.جهت بررسی هر کدام از این موارد ابتدا لازم است معیار های کالا و خدمات دانش بنیان را بشناسیم.

معیار هلای ارزیابی شرکت های دانش بنیان

ثبت شرکت دانش دانش بنیان می تواند در حوزه خدمات و یا کالا را باشد در صورتی که شرکتی در حوزه کالا و خدمات متقاضی ثبت شرکت دانش بنیان باشد باید تمای معیار های زیر را احراز نموده باشد.

سطح فناوری؛خدمات و کالاهای مورد ارایه می بایست در سطح فناوری بالا و یا متوسط به بالا باشد به عبارت دیگر این سطح از فناوری جهت تولید کالا یا خدمات به گونه ای باشد که : اولا به سختی قابل کپی برداری باشد دوما جهت طلاع از جزییات آن تیم تحقیقاتی خبره مورد نیاز باشد سوما نسبت به کالا یا خدمات مشابه، تغییراتی خاص که منجر به خصوصیات منحصر بفردی گردیده، داشته باشد.همچنین این شرکت می بایست کالا یا خدمات خود را به مرحله تولید ولو تولید آزمایشگاهی رسانده باشند .

توجه داشته باشید با توجه سطح فناورری های بکار رفته  و پیچیدگی های  آن،سطح یک و یا دو بودن شرکت های تولیدی و خدماتی دانش بنیان را معلوم خواهد نمود.در صورتی که شرکت شما در سال مالی گذشته فاقد اطهارنامه باشد و یا در اظهارنامه تسلیمی درامدی شناسایی نکرده باشد در دسته نوپای نوع یک و یا نوع دو و در صورتی که در اظهارنامه سال قبل حداقل 50 درصد درامد ابرازی ناشی از فروش کالا یا خدمات (مطابق معیار های گفته شده) باشد در دسته تولیدی نوع یک و یا نوع دو قرار خواهد گرفت.

اولین گام برای تاسیس شرکت دانش بنیان چیست؟

اولین گام برای ثبت شرکت دانش بنیان عبارت است از تشکیل یک شرکت تجاری. البته این نکته را باید یادآوری کنیم که شما موسسین گرامی با تکیه بر مهارت ها و با دانش های خود توانایی درآمدزایی دارید. لذا فرض را بر این گرفته ایم که مقدمات علمی و مهارتی لازم را دارید و به دنبال اقدامات قانونی و حقوقی برای ثبت شرکت هستید. پس شروع مراحل و مدارک دانش بنیان شدن مربوط به ایجاد کردن یک شخصیت حقوقی یا همان شرکت تجاری است.

لازم است بدانید زمانی که می گوییم شرکت تجاری یعنی منظور ما شرکتی که در ماده ۵۸۲ قانون مدنی ذکر شده است، نیست. در قانون تجارت کشورمان به طور رسمی هیچ تعریفی از شرکت در مواد قانونی ارائه نشده است. اما اساتید و بزرگان حقوق مانند دکتر ستوده تهرانی تعریفی برای شرکت تجاری ذکر کرده اند. این تعریف عبارت است از: سازمانی مستقل که حداقل از دو نفر برای انجام امور تجارتی و تقسیم سود و زیان تشکیل شده است.

همانگونه که در قسمت بالا گفتیم ثبت شرکت دانش بنیان مستلزم ایجاد شدن یک شرکت تجاری است. ماده ۲۰ قانون تجارت شرکت های تجاری را اعلام کرده است که به طور کلی به هفت قسمت تقسیم بندی شده اند. برای این که بتوانید از میان آنها نوع شرکت را انتخاب کنید می توانید به شریک تجاری خود و اهداف کاریتان بیندیشید. ما پیشنهاد خاصی را به شما ارائه نمی کنیم فقط معتبر ترین نوع شرکت را معرفی می کنیم. شرکت سهامی خاص و شرکت با مسئولیت محدود معتبر ترین شرکت ها در بازار محسوب می شود. علت این اعتبار در تعهداتی است که شرکت و شرکا در مقابل قرارداد ها و طلبکاران دارند.

چگونه از طریق قانون حمایت از شرکت ها می توانیم مراحل ثبت شرکت دانش بنیان را انجام دهیم؟

برای طی کردن مراحل و مدارک دانش بنیان شدن حتماً باید ماده ۱ قانون حمایت از شرکت ها را بررسی کنیم. قانون حمایت از شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات در سال 1389 تصویب و ابلاغ شد. ماده 1 این قانون عبارت است از:

شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان شرکت یا مؤسسه خصوصی یا تعاونی است؛ که به منظور هم افزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش محور، تحقق اهداف علمی و اقتصادی (شامل گسترش و کاربرد اختراع و نوآوری) و تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه (شامل طراحی و تولید کالا و خدمات) در حوزه فناوری های برتر و با ارزش افزوده فراوان به ویژه در تولید نرم افزارهای مربوط تشکیل می شود. با توجه به این ماده در صورتی که فعالیت شما در قسمت هایی که ذکر شدند میباشد میتوانید شرکتی که قبلاً تشکیل شده را تبدیل به دانش بنیان کنید.

پس از آنکه اقدامات قانونی برای تشکیل شرکت تجارتی انجام شدند میتوانید درخواست دانش بنیان شدن شرکت را بدهید. این درخواست باید در سامانه ارزیابی و تشخیص صلاحیت موسسات و شرکت های دانش بنیان ارائه شود. بررسی های نظارتی پس از ثبت درخواست در این سامانه و ارائه مدرک های لازم انجام خواهند گرفت. زمان دقیقی برای اعلام نتیجه و زمان بررسی این درخواست وجود ندارد. اما حدوداً دو ماه پس از ثبت قطعی، نتیجه اعلام خواهد شد. در خصوص درخواستی که به سامانه ارزیابی می ‌دهید باید ضمیمه هایی در آن وجود داشته باشند که مدارک شما هستند. این مدارک در قسمت بعدی یعنی مراحل و مدارک دانش‌ بنیان شدن ذکر می شوند.

مراحل و مدارک دانش بنیان شدن چیست؟

در قسمت مراحل و مدارک دانش بنیان شدن که مربوط به سامانه ارزیابی شرکت های دانش بنیان می شود باید مدارکی را ضمیمه کنید. اولین مدرک، آخرین اظهارنامه  مالیاتی می باشد که به سازمان مالیاتی کشور ارسال شده است. مدرک بعدی عبارت است از: مجوزات قانونی که برای: کالا، خدمات، اختراع، نرم افزار و … دریافت کرده اید.

در صورتی که کالای خاصی را تولید می کنید باید تصاویر و توضیحات فنی واضح و بدون ابهامی از آن، و درصورتی که که محصول شما خدمات می باشد پروپزال تفصیلی و تصویری واضح را به همراه مدارک هویتی شرکت شامل اساسنامه، شرکت نامه و تقاضا نامه یا اظهارنامه ثبت شرکت ها، روزنامه تاسیس و تعیین اعضا هیات مدیره و همچنین مدارک هویتی و تحصیلی مدیرعامل و اعضا هیات مدیره ، ضمیمه درخواست کنید. لازم است تا توضیح دهیم که شرایط تفصیلی برای تاسیس شرکت دانش بنیان وجود دارند که با توجه به موضوع فعالیت شرکت تعیین می شوند.

پس فقط ثبت شرکت دانش بنیان شرایط خاص خود را ندارد؛ بلکه تاسیس آن نیز شرایطی دارد که باید رعایت شوند. در قالب یک مثال شرایط تاسیس را توضیح می دهیم تا بهتر متوجه شوید. به طور مثال اگر شرکت دانش بنیان در زمینه ی تکنولوژی و فناوری فعالیت می کند باید سه قسمت را بررسی کنید. این ۳ قسمت عبارتند از: سطح فناوری، تولید و طراحی. شرکتی که میخواهد در زمینه ی اخیر فعالیت کند باید بداند که نباید هیچ گونه کپی برداری را انجام دهد. پس در هر سه زمینه ای که ذکر شدند باید نوآوری و فعالیتی جدید انجام داده باشد. برای یافتن شرایط تفصیلی در رشته تخصصی خود می توانید به سایت دانش بنیان مراجعه کنید. این سایت متعلق به دولت است و حتماً باید توسط نماینده قراردادی یا خود موسسین شرکت بررسی شود.

مزایایی که به یک شرکت دانش بنیان تعلق میگیرد چیست؟

پس از اینکه ثبت شرکت دانش بنیان قطعی شد با توجه به قانون حمایت از شرکت ها، مزایایی به آنها تعلق خواهد گرفت. از مهمترین حمایت هایی که به این شرکت ها تعلق می گیرد می توانیم به چندین مورد اشاره کنیم. مهمترین آنها عبارت است از: معافیت های مالیاتی و گمرکی یک ساله مالیاتی برای شرکت. البته تا یک سال دیگر امکان تمدید آن در صورت احراز شرایط قانونی وجود دارد. دستگاه ها و موسسات دولتی موظف هستند که لوازم و یا خدمات مورد نیاز خود را از شرکت های دانش بنیان تهیه کنند.

همچنین مزیت دیگر عبارت است از: برخورداری از وام ها و عقود اسلامی بدون بهره یا کم بهره،اشتغال در شرکت های دانش بنیان برای بصورت پاره وقت برای متقاضیان دوره نظام وظیفه عموعی،حمایت گسترده دولتی در صورت صادرات محصول و یا خدمات، دریافت کمک های مالی بلاعوض حداکثر تا 20 درصد از هزینه تحقیقات در صورت اشتغال زایی  برای حداقل  50 نفر حداقل به مدت 5 سال و ... .پس از اینکه مراحل و مدارک دانش بنیان شدن را انجام دادید می توانید به صورت تخصصی قانون حمایت از شرکت ها را بررسی کنید. این قانون در ۱۳ ماده تنظیم شده است که تمام حمایت های قانونی و منع های قانونی را ذکر کرده است.

 آیا وکلا برای تاسیس شرکت دانش بنیان مناسب هستند؟

نه فقط برای ثبت شرکت دانش بنیان بلکه برای کامل کردن مراحل و مدارک دانش بنیان شدن نیز استفاده از وکلا لازم است. پس اگر شما هم دچار تردید شدید و نمیدانستید که خودتان اقدام کنید و یا از وکلا استفاده کنید، باید به شما بگوییم که تردید به خودتان راه ندهید. زیرا ثبت شرکت یکی از تخصصی ترین اقدامات حقوقی و قانونی است که تعهدات زیادی را به همراه دارد. این نکته را فراموش نکنید که تمام برنامه ها و اقداماتی که انجام میدهید باید با نماینده قراردادی خود یا همان وکیل هماهنگ شوند. به طور مثال موسسه حقوقی یا وکیل به طور مباشرتاً نمی‌ توانند شرایط تفصیلی شرکت های دانش بنیان را برای شرکت شما احراز کنند. زیرا توانایی و پتانسیل شرکت دانش بنیان شما فقط توسط خودتان قابل ارزیابی واقعی است.

نکته ی حقوقی دیگر در مورد ثبت شرکت دانش بنیان این است که نباید ثبت نهایی شرکت را به منزله عدم انجام تعهدات بدانید. در صورتیکه گزارشات شش ماهه شرکت بیانگر موفقیت و یا تولید کالا نباشد، شرکت از وضعیت دانش بنیان بودن خارج خواهد شد. یعنی در این صورت معافیت گمرکی، زمین های صنعتی که به شرکت داده شده اند و غیره بازگردانده خواهند شد.