اخذ رتبه ساختمان

رتبه بندی شرکت های پیمانکاری توسط سازمان برنامه و بودجه کشور در 5 پایه شامل 1 و 2 و 3 و 4 و 5 صورت می پذیرد. گرید 1 بالاترین و بهترین و رتبه 5 کمترین رتبه قابل اخذ می باشد.

رتبه بندی شرکت های پیمانکاری در 12 تخصص شامل ابنیه و ساختمان، راه و ترابری، آب، نفت و گاز، نیرو، صنعت،معدن و کاوش های زمینی، تاسیسات و تجهیزات، کشاورزی، مرمت آثار باستانی، پسماند و ارتباطات انجام می گردد.

ما در این نوشتار به صورت تخصصی شما را به نحوه اخذ رتبه ساختمان آشنا خواهیم کرد.

 

تعریف حوزه کاری پیمانکاران ساختمانی

طبق آیین نامه تشخیص صلاحیت پیمانکاران، شرکت های فعال در امور پیمانکاری مروبط به ساخت ساختمان ها و ابنیه عمومی اعم از چوبی، آجری، سنگی، بتنی و فلزی، سازه های ساختمانی، محوطه های کوچک، دیوار کشی، پیاده رو سازی و نظایر آن به عنوان پیمانکاران ساختمانی در نظر کرفته می شوند.

این شرکت ها جهت حضور در مناقصات خصوص و دولتی ملزم به تشخیص صلاحیتشان در یکی از پایه های 5 گانه در تخصص ساختمان و اخذ رتبه ساختمان از سوی سازمان برنامه و بودجه می باشند.

 

شرایط اخذ رتبه ساختمان

بر اساس آیین نامه تشخیص صلاحیت پیمانکاران مورخ 1381 و اصلاحیه های بعدی، شرکت های پیمانکاری جهت اخذ رتبه ساختمان، لازم است در 4 بخش زیر امتیازات لازم را کسب نمایند. بر این اساس سازمان برنامه و بودجه در ابتدای هر سال جدولی تحت عنوان شاخص های تشخیص صلاحیت پیمانکاران را منتشر می نماید. این جدول مبنای مقایسه امتیازات کسب شده توسط شرکت های متقاضی اخذ رتبه ساختمان در پایه های مختلف با حداقل های لازم می باشد.

شاخص های تشخیص صلاحیت پیمانکاران

• امتیاز تجربه کاری (تجربه کاری شرکت)
• امتیاز توان مالی 
• کار شاخص
• امتیاز مدیران و کارکنان امتیازآور

 

امتیاز تجربه کاری جهت اخذ رتبه ساختمان

در محاسبه این امتیاز، قراردادهای 15 سال اخیر شرکت متقاضی مورد بررسی قرار می گیرد. هر قرارداد به صورت جداگانه با استفاده از سه شاخص تاربخ شروع، تاریخ خاتمه (یا تایید آخرین صورت وضعیت تجمیعی در قراردادهای در دست اجرا) و مبلغ کارکرد نهایی، امتیازش محاسبه می گردد. در صورتی جمع امتیازات کسب شده از قراردادهای 15 سال اخیر با حداقل امتیاز تجربه کاری مساوی و یا بیشتر باشد، شرکت متقاضی در این بخش تاییده لازم را کسب خواهد کرد.

 

پایه	حداقل توان اجرایی(EW) جهت اخذ رتبه ساختمان
پایه 1	747،731
پایه 2	373،865
پایه 3	187،344
پایه 4	82،168
پایه 5	0

 

نکات مهم تجربه کاری شرکت

• امتیاز قرارداد های با مصالح با ضریب1 و قراردادهای بدون مصالح دارای ضریب 3 می باشند.
• قرارداد های صرفا تامین مصالح امتیازشان صفر می باشد.
• قرارداد های دست دوم در صورتی دارای امتیاز می باشد که بیمه و مالیات از سوی پیمانکار متقاضی صلاحیت پرداخت گردد.
• قراردادها صرف نظر از اینکه دارای کارفرمای حقیقی و حقوقی (دولتی یا خصوصی) هستند،صرفا در صورت رسمی بودن و پرداخت کسورات قانونی دارای امتیاز خواهند بود.
• صرفا قرارداد هایی که در موعد قانونی (تا سه ماه از تاریخ عقد قرارداد) در سامانه ساجات ثبت شده باشند دارای امتیاز خواهند بود.
• امتیاز هر قرارداد فقط و فقط برای یک شرکت قابل محاسبه می باشد.
• براي درخواست هايي كه فقط مربوط به يك رشته است، تفكيك قرارداد لازم نيست. بعنـوان مثـال اگـر
  درخواست فقط رشته ساختمامن باشد لازم نيست سهم تاسيسات را از قرارداد جدا نمود، ميتوان كل مبلـغ
  قرارداد را بعنوان كار ساختمان قبول نمود. اما اگر علاوه بر درخواست رشته ساختمان، رشته تاسيسـات را
  هم درخواست نموده بود، ازكليه مبلغ قرارداد ساختمانی سهم تاسيسات را بايد جدا كرد. تفكيك سهم هـر
  رشته از يك قرارداد بر اساس آخرين صورت وضعيت تاييد شده توسط كارفرما انجام مي پذيرد
• شرکت های متقضایی اخذ رتبه ساختمان در پایه 5 نیازی به تجربه کاری ندارد. اما در صورتی که در طی 15 سال اخیر کارکرد ریالی شان  کمتر از 20 درصد حداکثر ظرفیت ریالی پایه پیمانکاری ساختمان باشد، رتبه 5 دریافتی دارای ظرفیتی معادل 20 درصد از سقف تعیین شده برای پایه 5 خواهد بود. و اگر بعد از اخذ رتبه حجم پروژه های انجام شده به این عدد رسید، ظرفیت کاری شرکت آزاد شده و به عدد اصلی خواهد رسید.
• قراردها باید دارای مستندات لازم و کافی از قبل نامه ابلاغ، متن موافقت نامه، مستندات کارکرد ریالی و ... باشند. توجه داشته باشید تمام این موارد از سوی سازمان برنامه و بودجه مورد استعلام قرارد خواهند گرفت.

 

امتیاز توان مالی جهت اخذ رتبه ساختمان

این شاخص عددی است که بر اساس فرمولی از اظهارنامه مالیاتی بدست می آید. تمام آیتم های جدول ترازنامه و درآمد و بهای تمام شده در محاسبه این امتیاز تاثیر گذار می باشند. بالاترین امتیاز کسب شده از اظهارنامه های 4 سال اخیر شرکت مبنای مقایسه با حداقل امتیاز لازم در این بخش می باشد.

ناگفته نماند این امتیاز در اصل نشان دهنده توانایی شرکت در مدیریت نقدینگی می باشد هرچند سودهی شرکت نیز اثر گذار خواهد بود. میزان سرمایه ثبتی شرکت تاثیر فوق العاده ای در این امتیاز دارد. پس اگر توان مالی شرکت شما کم است پیشنهاد ما افزایش سرمایه در اولین فرصت می باشد.

 

پایه	حداقل توان مالی جهت اخذ رتبه ساختمان
پایه 1	1،495،462
پایه 2	747،731
پایه 3	374،687
پایه 4	164،336
پایه 5	0

 

امتیاز مدیران و پرسنل امتیاز آور

مدیران و پرسنل شرکت های متقاضی اخذ رتبه ساختمان لازم است دارای تحصیلات و سوابق کاری مرتبط با ساختمان باشند. بر این اساس سوابق تحصیلی و کاری بررسی و امتیاز دهی می شوند. هر فرد امتیازآور از دو محل شامل سوابق تحصیلی و سوابق کاری دارای امتیاز می باشد.

 

امتیاز سوابق تحصیلی

اولین نکته ای که باید توجه داشت این است که طبق آیین نامه تشخیص صلاحیت پیمانکاران، حداقل دو سوم اعضا هیات مدیره باید دارای مدرک تحصیلی حداقل لیسانس باشند. این قانون جذا از بحث امتیازآوری می باشد. لذا امکان دارد فردی امتیازآور نباشد ولی وجود مدرک تحصیلی لیانسش برای رعایت این قانون الزامی باشد.

اینکه فردی در چه رشته ای و چه مقطعی تحصیل کرده باشد در امتیاز مدرک تحصیلی تاثیر مستقیم دارد. به عبارت دیگر هرچه مدرک تحصیلی در مقاطع بالاتر و مرتبط تر با تخصص ابنیه و ساختمان باشد در اخذ رتبه ساختمان امتیاز بالاتری دارد. به صورت کلی رشته های تحصیلی به سه دسته زمینه، مرتبط و غیره مرتبط با تخصص های پیمانکاری تقسیم بندی می گردند.

در جدول زیر تمام حالات ممکن برای مقاطع مختلف و دسته بندی های ارتباطی با تخصص بیان شده است.

 

سطح تحصیلات	رشته زمینه	رشته مرتبط	رشته غیره مرتبط
کاردانی	150	75	-
کارشناسی	250	125	80
کارشناسی ارشد	275	135	90
دکتری	300	150	100

 

رشته های تحصیلی زمینه جهت اخذ رتبه ساختمان

مهندسی عمران، سازه، راه و ساختمان، سیویل، ساختمان

عمران آب

مکانیک خاک و پی و ژیوتکنیک

عمران روستایی

استحکامات نظامی

مهندسی زلزله، مهندسی عمران (زلزله)

کارهای عمومی ساختمان

سازه های دریایی

علمی کاربردی عمران (تمام گرایش ها)

مهندسی معماری

شهرسازی

مهندسی عمران- نقشه برداری

مدیریت ساختمان

نگهداری راه و ابنیه

مهندسی عمومی

معماری داخلی

 

امتیاز سوابق کاری

یک فرد زمانی مدارک تحصیلی اش امتیاز می دهد که سوابق کاری مرتبط نیز داشته باشد. برعکس این حالت نیز صادق می باشد. به عبارت دیگر مدرک تحصیلی بدون سابقه کاری و سابقه کاری بدون مدرک تحصیلی هیچ امتیازی نخواهد داشت. وجود یک فرد امتیازآور در هیات مدیره و یا پرسنل با حداقل مدرک تحصیلی کادرانی در رشته زمینه جهت اخذ رتبه ساختمان ضروری می باشد.

به ازای هر یک سال سابقه کار مرتبط، اعضای هیات مدیره 20 امتیاز و پرسنل امتیازآور 10 امتیاز را کسب می نمایند. به عبارت دیگر سوابق کاری مدیران دارای ضریب 20 و پرسنل دارای ضریب 10 می باشند.

حالا که با نحوه محاسبه امتیاز افراد امتیازآور آشنا شدیم، در جدول زیر امتیاز لازم در این بخش جهت اخذ رتبه ساختمان در پایه های مختلف را مطالعه بفرمایید.

پایه تخصص ساختمان	حداقل و حداکثر امتیاز مدیران و کارکنان
	مدیران	کارکنان
یک ساختمان	3000
	1200-3000	0-1800
دو ساختمان	1800
	1000-1800	0-800
سه ساختمان	1200
	800-1200	0-400
چهار ساختمان	800
	600-800	0-200
پنج ساختمان	600
	500-600	0-100

 

 

نکات مهم امتیاز افراد در اخذ رتبه ساختمان

• سابقه کاری اعضای هیات مدیره در صورتی که شرکت قبلا رتبه دار بوده است می تواند به جای سوابق بیمه تامین اجتماعی به تاریخ عضویت در هیات مدیره (روزنامه رسمی) استناد گردد.
• سابقه کاری پرسنل صرفا به بیمه تامین اجتماعی استناد می گردد.
• مدارک تحصیلی اعضا هیات مدیره و مدت زمان عضویت در هیات مدیره شرکت به تمام تخصص ها امتیاز می دهد.
• مدرک تحصیل و سوابق کاری پرسنل صرفا در یک تخصص امتیاز دارد.
• صرفا مدارک تحصیل مورد تایید وزارت علوم مورد پذیرش می باشد. لیکن مدارک تحصیلی که ارزش استخدامی دارند فاقد امتیاز خواهند بود.
• بیمه تامین اجتماعی مدیر عامل و پرسنل در سه ماه منتهی به تاریخ کارشناسی پرونده می بایست از طرف شرکت متقاضی واریز شده باشد.
• داشتن حداقل سه سال سابقه کار در طی 6 سال اخیر برای امتیازآوری الزامی می باشد.
• افراد امتيازآور نمی يتوانند همزمان در شركت پيمانكار و مشاور ديگري بعنوان مدير عامل و يا هيات مديره امتيازآور و يا كاركنان امتيازآور باشند.
• براي افراد امتيازآور (مدير عامل، عضو هيات مديره، سهامدار و كاركنان امتيازآور) امتياز مدرك تحصـيلي بر اساس بالاترين مدرك ارائه شده و امتياز سابقه از تاريخ اخذ مدرك امتيازآوري قابل قبول(حداقل فوق ديپلم زمينه و مرتبط و بالاتر) محاسبه ميشود
• افراد بازنشسته می توانند به عنوان مدیرعامل و یا پرسنل امتیازآور معرفی گردند.
• مدیر عامل می بایست دارای مدرک تحصیلی حداقل لیسانس باشد.
• شرکت های متقاضی اخذ رتبه ساختمان در پایه 5 در صورتی که رتبه بندی اولشان باشند لازم است در یک دوره توجیهی 3 روزه شرکت داشته باشند.(مدیرعامل یا یکی از اعضا هیات مدیره).
• حداقل دو سوم اعضا هیات مدیره باید دارای مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی باشند.

 

 

کار شاخص جهت اخذ رتبه ساختمان

اخذ رتبه ساختمان در پایه های 1 و 2 و 3  نیازمند داشتن کار شاخص می باشد. طبق تعریف سازمان برنامه و بودجه، کار شاخص پروژه ساختمانی ای است که در طی 15 سال اخیر انجام گرفته و بعد از اعمال ضرایب تعدیل سالیانه به حداقل میزان اعلامی در جدول شاخص های تعیین صلاحیت پیمانکاران رسیده باشد.

ضرایب تعدیل ضرایبی هستند که برای 15 سال اخیر توسط سازمان منتشر می گردد. در صورتی پروژه شاخص در طی چندین سال انجام گرفته است، میانگین ضرایب آن سال ها مبنای محاسبه قرار خواهد گرفت.(ضریب تعدیل در مبلغ کارکرد پروژه ضرب می گردد و معادل ریالی مبلغ کارکرد پروژه در سال جاری بدست می آید.  این عدد مبنای مقایسه با جدول شاخص ها می باشد.)

در سال جاری (1402) حداقل میزان کار شاخص جهت اخذ رتبه ساختمان در پایه های 3 و 2 و 1 به شرح زیر می باشد.

پایه	حداقل کارشاخص جهت اخذ رتبه ابنیه (میلیون ریال)
پایه 1	6،231،090
پایه 2	3،122،392
پایه 3	1،027،103
پایه 4	0
پایه 5	0

 

نکات مهم در خصوص کار شاخص

• كار شاخص از تكرار تعداد زيادي كار اجرايي يكسان نبايد حاصل شده باشد (بعنوان مثـال سـاخت تعـداد زيادي واحد مسكوني يك يا دو طبقه در يك قرارداد، يا تعداد زيادي ايستگاه گاز در يك قرارداد و..)
• قرارداد هاي خاكبرداري، خاكريزي، ديواركشي، احـداث سـكوي حمـل، جـدولگـذاري (پيـاده روهـا و كفپوش پياده روها، محوطه سازي، احداث پارك ها، نازك كاري ساختمان)، بعنوان كار شـاخص در اخذ رتبه ساختمان محاسبه نمي شود. اما اگر اين فعاليت ها بخشي از قـرارداد كـار شـاخص (قـرارداد ساختمانی) باشد و سهم آن کمتر از 40 درصد کل پیمان باشد، کل مبلغ پیمان به عنوان کار شاخص قابل قبول است.

 

 

ظرفیت کار شرکت های رتبه دار ساختمان

شرکت هایی ساختمانی بعد از اخذ رتبه ساختمان دارای یک سری محدودیت ها قرار می گیرند. بر این اساس تعداد پروژه های در دست اجرا ( در آن واحد) به لحاط تعدادی و ریالی (مبلغ اولیه) دارای ظرفیت محدودی می باشند. اینجاست که آزاد سازی ظرفیت پیمانکاری حایز اهمیت می گردد. چراکه اگر ظرفیت شرکت خالی نباشد، شرکت نمی تواند در مناقصه جدیدی شرکت نماید. در جدول زیر این ظرفیت ها شرح داده شده است.

پایه ساختمان	تعداد کار مجاز	حداکثر ظرفیت(میلیون ریال)
پایه 1	6	37،386،539
پایه 2	5	18،693،270
پایه 3	5	9،367،177
پایه 4	5	4،108،411
پایه 5	3	1،232،523

 

 

مراحل اخذ رتبه ساختمان

مراحل اخذ رتبه ساختمان در تمام پایه ها مشابه هم می باشد. با این تفاوت که ثبت نام اولیه جهت اخذ شناسه و رمز ورد به سامانه ساجات فقز یک بار انجام می گیرد. این رمز و شناسه در تمام رتبه های های بعدی با هر درخواستی قابل استفاده می باشد. تکمیل و درج تمام اطلاعات هویتی، تحصیلی و سوابق کاری افراد (سهامدارن ،هیات مدیره و پرسنل امتیاز آور)، اطلاعات شرکت، اطلاعات قراردادها و ...، الصاق مدارک مثبته برای تمام اطلاعات درج شده، ارسال به کارشناسی و رفع نقص های بعدی مراحل اصلی اخذ رتبه ساختمان می باشد. با توجه به تعداد پرونده های در حال کارشناسی در سازمان برنامه و بودجه و همچنین لزوم استعلام تمام موارد از سوی از سوی آنان جهت صحت سنجی، زمان اخذ رتبه ابنیه (و سایر تخصص ها) در بهترین حالت در حدود 3 الی 4 ماه زمان بر می باشد.

متاسفانه بعضی از موسسات ثبتی و حقوقی جهت عقد قرارداد زمان های غیره متعارف (25 روز و 24 روز!!!!) جهت اخذ رتبه اعلام می نمایند که به هیچ عنوان صحت ندارد. لذا توصیه می گیردد با دقت کافی نسبت به این مورد اقدام فرمایید.

در تصویر زیر این مراحل با جزییات بیشتر نمایش داده شده است.

 

 

 

مدارک مورد نیاز جهت اخذ رتبه ابنیه

اسناد مورد نیاز جهت اخذ رتبه ابنیه به شرح زیر می باشد.

مستندات شرکت شامل :

اساسنامه،

شرکت نامه و تقاضانه ثبتی، اظهارنامه ثبتی.

تمام روزنامه های 15 سال اخیر.

آخرین صورت جلسه هیات مدیره.

اظهارنامه مالیاتی سال مالی اخیر.

گواهی نامه صلاحیت قبلی‌(در صورت وجود)

گزارش حسابرسی اظهارنامه مالیاتی سال مالی اخیر.

فرم تعهد نامه شماره 600

مدارک هویتی اعضای هیات مدیره، سهامداران و پرسنل امتیاز آور شامل:

شناسنامه،کارت ملی، پایان خدمت، مدارک تحصیلی، پرینت سوابق بیمه ای، نمونه امضا، یک قطه عکس

مدارک کاری اعضا امتیازآور شامل:

گواهی کار های مرتبط، قرارداد همکاری با شرکت متقاضی

مدارک تجربه کاری شرکت شامل:

نامه ابلاغ شروع به کار، متن موافقت نامه، مستندات کارکرد قرارداد ها، نامه تفکیک درصد رشته ها ( در صورت نیاز)

امیدواریم این نوشتار مفید بوده باشد. درصورت داشتن هر گونه سوال با کارشناسان آی ثبت تماس بگیرید.